Ekim Devrimi’ne giden yol Lenin’in «Nereden Başlamalı?» makalesi ve «Ne Yapmalı?» kitabıyla başlar. Somut olarak 7 Kasım 1917’de gerçekleşen «Ekim Devrimi»nin zaferinin sırrı da «Ne Yapmalı?»da tarif edilen parti modelinde yatar. Nitekim daha sonra farklı kisveler altındaki burjuva diktatörlerini «Ne Yapmalı?»da tarif edilen modelden farklı partilerin önderliğinde alaşağı eden başka devrimler olduysa da bunların hiç biri bolşeviklerin gittiği nokta mertebesine ulaşamamıştır. Dolayısıyla o mertebeyi aşan bir deneyim de bugüne kadar olmamıştır.
Ne yazık ki, Rusya’da başlayan dünya devriminin kesintiye uğraması ve geri düşmesinin ardında da o mertebeye çıkmasındaki belirleyici etkenin, yani Bolşevik Parti’nin kendini kitlelerden ve kitle örgütlerinden ayırt eden bir profesyonel devrimciler örgütü niteliğini kaybetmesi vardır.
Rusya’daki çarlık otokrasisinin alaşağı edilip parçalanması bu yolun açılması için zorunlu bir adımdı. Onun yerine işçi köylü şuralarına dayanan bir sovyet cumhuriyetinin kurulması da ikinci önemli adımdı. Her iki önemli gelişme için de «Ne Yapmalı?»da tasvir edilen münhasıran profesyonel devrimcilerden oluşan parti belirleyici şarttı. Bu noktayı nihai zafer sanıp partinin bu niteliğini korumaktan vaz geçilmesi devrimin kesintiye uğramasının en esaslı nedenidir.
Zira bu niteliğin proletarya diktatörlüğünün hüküm sürmesi gereken geçiş döneminin aşılması için de ve hatta sınıfsız toplumun ilk evresi olan ve sosyalizm diye de tarif edilen evrenin aşılabilmesi için de «Ne Yapmalı?»da tarif edilen partinin bağımsızlığının ve temel niteliğinin korunması şarttır.
Bolşeviklerinki gibi bir partiyi kurma azminde olan komünistlerin «Ne Yapmalı?»da tarif edilen partiyi kurmak üzere birleşmeleri şarttır. Bolşevikleri ve onların eriştiği mertebeyi aşabilmenin biricik yolu da bütün bu aşamalar boyunca «Ne Yapmalı?»da ortaya konan parti modeline sadakatle bağlı olan komünistlerin birliğini sağlamakla başlar.
Orhan Dilber
Referans Belge Yayınları 